اشاره: بیش از ده سال است با سرعت و قدرتی بیش از پیش، زنگ خطر بحران آب در ایران به صدا در آمده است. این اوضاع محصول بیش از نیم قرن سیاستگذاری غلط در حوزه منابع آب (به خصوص بعد از پایان جنگ) است که تغییرات اقلیمی آن را تشدید کرده.
گفته و نوشته شده که هر سیستم حکومتی در سه حوزه به برنامهریزهای بلندمدت محتاج و بلکه مکلف است: در حوزه تامین انرژی، حمل و نقل و حفاظت محیطزیست.
این یادداشت به طور مشخص به شرایط آب در زنجان اختصاص دارد؛ شرایطی که چه بسا با شدتی بیشتر (یا قدری کمتر) شهر و استان شما نیز گرفتار آن است.
محسن افشارچی (استاندار زنجان) اخیرا به روشنی گفت: «آب اصلیترین مسئله استان زنجان است.» به خاطر این صراحت، باید قدردان او باشیم.
من پاسخ برخی از این سؤالات (زیر) را ندارم؛ پاسخ درست به این سؤالها، در روشن شدن ابعاد فاجعه کمک موثری خواهد بود.توجه دارید که در اصل وجود “فاجعه” تردیدی نیست؛ “ابعاد” آن برای برنامهریزی مقابله با بحران است (از جمله با عاملیت مردم) که حالا “مهم” مینُماید.
آیا این خبر صحت دارد که برداشت آب شرب از سد تهم (منبع تامین آب شرب شهر زنجان)، کمتر از بیست سال بعد از بهرهبرداری به کمترین میزان خود و بلکه به “هیچ” رسیده است؟
آیا درست است که هدررفت آب در شبکه آبرسانی شهر زنجان، معادل سیصد لیتر بر ثانیه، حدود بیستدرصد کل آب داخل سیستم و دقیقاً مساوی با حجم آبی است که روزانه از سد تهم در دوره بهرهبرداری برای شرب مردم شهر منتقل میشد؟!
آیا شرکت آب و فاضلاب برای کنترل و به صفر رساندن حجم هدررفت در سیستم انتقال آب (به دلیل فرسودگی لوله و اتصالات و خرابی کنتورها) برنامهای اجرا کرده یا خواهد کرد؟
آیا اولویت نخست مدیران ارشد و کارشناسان شرکت آب منطقهای استان و شرکت آب و فاضلاب استان، چیزی غیر از برنامهریزی برای مقابله با بحران آب، جلوگیری از خسارت بیشتر به منابع آبهای زیرزمینی و آموزش همگانی است آنچنان که ملاحظات سیاسی را با قدرت تمام نادیده بگیرند؟
آیا درست است که سنگبستر زیر دشت زنجان در ۲۸۰ متری زیر سطح زمین است، سال ۷۴ فاصله تراز آب زیرزمینی تا این سنگ بستر ۷۰ متر بوده و حالا (طی کمتر از سی سال، چهل متر کمتر شده و) به فقط ۳۰ متر رسیده است؟
زور زنجان به استانهای مجاور میرسد که حقابههایش را بگیرد؟
روزنامه اعتماد چهارم مرداد امسال در گزارشی زیر عنوان “پناه بر چاه” به اوضاع منابع آبی زنجان پرداخت، نوشت که زنجان برای تامین آب فقط به چاهها متکی شده و حتی اعلام کرد: «استان زنجان چند سالی است نه تنها نگران تنش آبی است که حتی میزان پناه بردنش به چاههای عمیق و نیمهعمیق از متوسط کشوری هم به شدت بالا رفته.»یعنی ما واقعاً پناهی به جز چاههای آب شرب که مدام کمآبتر میشوند نداریم؟! یعنی وضع ما از خیلیها بدتر است؟
یک مدیر دولتی به روزنامه اعتماد گفته بود: «تعداد چاههای آب شرب استان حدود ۵۰۰ حلقه است اما در حوزه کشاورزی بیش از ۹هزار حلقه چاه در استان وجود دارد.» چرا “این” کشاورزی […] مهار نشد؟!🌱
دیدگاهتان را بنویسید